Author: Montgomerry

อายุเยอะแล้ว ยังทำอาชีพทำเพลงทันไหม? หนึ่งในคำถามยอดฮิตที่คนวัยทำงานมักพูดเสมอ คือ ถ้าอายุเยอะแล้ว จะเริ่มเรียนทำเพลงหรือเปลี่ยนสายอาชีพมาเป็น producer ตอนนี้ จะยังทันไหม? เรื่องนี้จะตอบว่า “ทัน” หรือ “ไม่ทัน” ก็คงฟันธงไม่ได้ เพราะมันขึ้นอยู่กับองค์ประกอบหลาย ด้านในชีวิต แต่ขอใช้คำว่ามันเป็นไปได้เสมอถ้าเราตั้งใจ มาดูกันครับ คนวัยทำงานหลายคนชอบเทียบกับเด็ก ที่มีความได้เปรียบในเรื่องของกล้ามเนื้อมือที่ยังไม่แข็ง และสมองที่เปิดรับสิ่งใหม่ได้ไวเหมือนแก้วที่ยังว่างเปล่า แต่ในความเป็นจริงแล้ว การที่ผู้ใหญ่ลงมือฝึกฝนทักษะใหม่ ๆ ไม่ว่าจะเป็นการเล่นเปียโน การชงชา หรือการทำสวน สมองก็ต้องสร้างเนื้อเยื่อและกลไกการจดจำกล้ามเนื้อ ขึ้นมาใหม่ไม่ต่างกัน มันอาจจะรู้สึกฝืนในตอนเริ่มบ้าง ซึ่งก็ไม่ต่างกันมากในทั้งเด็กและผู้ใหญ่ สิ่งที่สร้างความแตกต่างระหว่างเด็กกับผู้ใหญ่จริง ๆ ไม่ใช่อายุ แต่คือ “เวลาสะสม” ดนตรีเป็นเรื่องของชั่วโมงบิน เด็กที่ดูเหมือนเป็นโปรดิวเซอร์ได้ตั้งแต่อายุยังน้อย เป็นเพราะเขาอาจจะสะสมการซ้อมและการอยู่กับดนตรีมาทีละเล็กละน้อยรวมกันกว่า 500-1,000...

เรียนทำเพลง 7 เดือน… จนคว้ารางวัลที่ 1 ทำได้ไง บ่อยครั้งที่พรสวรรค์ ซ่อนอยู่ในคนที่ไม่คิดว่าตัวเองจะทำเพลงได้ เช่นเดียวกับ “ฟ้า – ฐิติยา ชาญไชย” นักศึกษาคณะคอมพิวเตอร์แอนิเมชัน ผู้เริ่มต้นจากการเรียนทำเพลงใน  Membership ของ Very Cat Sound จากความชอบส่วนตัว แต่ผ่านไปได้ 7-8 เดือน สามารถทำเพลงเข้าประกวดจนคว้ารางวัลชนะเลิศอันดับ 1 ในการประกวดแต่งเพลงประจำงานหนังสือแห่งชาติ วันนี้เราจะมาพูดคุยกันถึงที่มา แรงบันดาลใจ ที่อาจจะเหมือนของใครที่กำลังทำเพลงตามหาฝันเหมือนกัน ย้อนกลับไปในอดีต ฟ้าเคยเรียนดนตรีคลาสสิกมาก่อนตอนช่วงมัธยมต้น แต่สุดท้ายต้องกดดันและเลิกเรียนไปเพราะความเครียด ประกอบกับต้องทุ่มเทเวลาให้กับการเรียนสายวิทย์-คณิตตามระบบ จนกระทั่งเข้าสู่ช่วงมหาวิทยาลัย ก็พบว่าตัวเองไม่ได้ชอบสายวิทยาศาสตร์จริง ๆ แต่กลับมีความสุขกับการอยู่ชมรมภาพยนตร์สั้นและการเรียน “แอนิเมชัน” เพราะชอบศาสตร์แห่งการ...

ต้องทำเองเยอะแค่ไหน? เพลงถึงจะเป็นของเรา ปัจจุบันมีการใช้ AI ทำเพลงจนแพร่หลายแทบจะกลายเป็นเรื่องธรรมดาไปแล้ว ทั้งจะใช้ทำเพลงจาก prompt จนเสร็จสรรพ หรือว่าจะแค่ใช้มาทำสักส่วนหนึ่งของเพลงก็พอ ก็มีการใช้งานหลากหลายแบบกันไป แต่มุมมองหนึ่งที่น่าสนใจอยากหยิบยกมาพูดคุยกัน คือ ความป็นเจ้าของเพลง ว่าเราต้องทำเองเยอะแค่ไหน เพลงถึงจะเป็นของเรา อย่าที่เกริ่นไปแล้วว่า การใช้ AI ทำเพลงมีการพัฒนาไปหลายระดับ ตั้งแต่ระดับ Prompt ล้วน คือสั่งการด้วยข้อความแล้วให้ระบบสร้างสรรค์เนื้อร้อง ทำนอง และดนตรีให้เสร็จสรรพ ไปจนถึงระดับ AI Assist หรือการให้มนุษย์เป็นผู้กำหนดไอเดียตั้งต้น (เช่น แต่งเนื้อร้องและอัดทำนองหลักมาเอง) แล้วปล่อยให้ AI รับหน้าที่เรียบเรียงดนตรี หรือเข้ามาช่วยในขั้นตอนสุดท้ายอย่างการ Mix & Mastering ซึ่งมีตั้งแต่สัดส่วนการพึ่งพาเทคโนโลยีแบบ 10:90...

คนทำดนตรี คือคนบ้า ที่ถูกมองข้าม ในอุตสาหกรรมดนตรี เครดิตและมูลค่าส่วนใหญ่มักจะถูกเทไปที่ “เนื้อร้อง” และ “ทำนองหลัก” (Vocal Melody) เสมอ ในขณะที่คนทำดนตรีหรือโปรดิวเซอร์กลับถูกมองเห็นน้อยมาก และคนที่จมหายไปในความมืดมิดที่สุดก็คือ Sound Engineer ที่คนฟังทั่วไปแทบไม่รู้เลยด้วยซ้ำว่าพวกเขาทำหน้าที่อะไรในเพลง วันนี้เราจะมาขยับขยี้เรื่องนี้ผ่านตัวเลขและความเป็นจริงในการทำงานกันครับ ตัวเลขที่โชว์นี้เป็นตัวเลขที่คิดขึ้นมาเพื่อให้เห็นภาพกันง่าย ๆ หน่อยว่า แต่ละคนมองเพลงหนึ่งเพลงไม่เหมือนกัน โดยจะขอปรียบเทียบสัดส่วนความสำคัญขององค์ประกอบเพลงผ่าน 3 มุมมอง 1. มุมมองของผู้ฟังที่เสพเนื้อร้องเป็นหลัก (Lyric-Oriented) คนฟังกลุ่มนี้ (ซึ่งเป็นคนส่วนใหญ่ในตลาด) จะมองเห็นโครงสร้างเพลงเป็นแบบนี้: 2. มุมมองของผู้ฟังระดับสากล/ภาพรวม (Music-Oriented) คนกลุ่มนี้จะเสพดนตรีแบบเป็นธรรมและไม่โรแมนติไซส์เนื้อร้องจนเกินไป: 3. สัดส่วนหน้างานและความเหนื่อยในการผลิตจริง (The Reality of Production)...

มือกลองที่อยากเป็น Producer จากคนคุมจังหวะ สู่คนที่คุมทั้งเพลงได้ บทความนี้จะพามารู้จักกับ ภุชงค์ บางเลี้ยง นักเรียนจาก Very Cat Sound ที่เดิมทีเติบโตสายดนตรีมาจากการเรียนเอก Perform ตีกลองและทำเป็นอาชีพโดยตรง เขาเคยคิดว่าชีวิตนี้คงไม่ต้องการอะไรไปมากกว่าการเล่นกลองตามผับตามบาร์ จนกระทั่งวันหนึ่งที่เขาเริ่มอยากมีเพลงเป็นของตัวเอง อยากข้ามกำแพงจากการเป็นคนคุมจังหวะ สู่การเป็น Music Producer ที่สามารถควบคุมและดีไซน์ทิศทางของเพลงได้ทั้งหมด มาดูกันครับ จุดเริ่มต้น ช่วงเริ่มต้น ภุชงค์ลองผิดลองถูกทำเพลงด้วยตัวเองผ่านโปรแกรม Cubase และศึกษาเองจาก YouTube แต่งเพลงโดยใช้คอร์ดพื้นฐานทั่วไป แต่ผลลัพธ์ที่ได้กลับจืดชืด ขาดสีสันจนมักจะเกิดคำถามในใจเสมอเวลาฟังเพลงของคนอื่นว่า ทำไมเพลงนั้นใช้คอร์ดแปลก ๆ เติม Tension หรือหยิบคอร์ดยืม คอร์ดนอกคีย์ (Borrow Chords) มาใช้ได้อย่างกลมกล่อมน่าทึ่ง...

เพลงหนึ่งเพลง ไม่ได้มีแค่เนื้อร้องกับทำนอง ในอุตสาหกรรมเพลง เรื่องลิขสิทธิ์เป็นเรื่องหนึ่งที่คนทำเพลงควรจะรู้และเข้าใจประมาณหนึ่ง เพราะหลายคนเข้าใจผิดว่าพอพูดถึงเพลงจะอ้างอิงแค่ลิขสิทธิ์เนื้อร้อง และ ลิขสิทธิ์ทำนองเท่านั้น แต่จริง ๆ แล้วในเพลงหนึ่งเพลง ไม่ได้มีแค่เนื้อร้องกับทำนอง แล้วมันมีอะไรบ้าง มาดูกันครับ ก่อนจะพูดกัน (ในทีนี้จะขอละเว้นลิขสิทธิ์ฝั่งเทคนิคอย่าง ลิขสิทธิ์การบันทึกเสียง หรือลิขสิทธิ์สิ่งบันทึกเสียงออกไปก่อน) โดยในอดีตตอนที่เริ่มร่างกฎหมายลิขสิทธิ์ขึ้นมา เพลงส่วนใหญ่ยุคนั้นยังเป็นดนตรีบรรเลงหรือเพลงคลาสสิกที่มีแต่ตัวโน้ตและทำนองเพียงอย่างเดียว พอต่อมาเริ่มมีเพลงร้องเกิดขึ้น กฎหมายจึงได้เพิ่มคำว่า “เนื้อร้อง” เข้ามาคู่กับ “ทำนอง” ซึ่งในยุคโบราณที่ดนตรียังไม่มีความซับซ้อน โมเดลนี้อาจจะครอบคลุม แต่ในอุตสาหกรรมดนตรียุคปัจจุบัน บริบทของการสร้างสรรค์บทเพลงมันแตกแขนงและซับซ้อนไปไกลเกินกว่าคำจำกัดความเดิม ๆ มาก นิยามที่แท้จริง: 3 องค์ประกอบหลักที่ถูกมองข้าม เพื่อไม่ให้เกิดความสับสนในการสื่อสาร เราจำเป็นต้องแยกแยะโครงสร้างเพลงที่แท้จริงออกเป็น 3 ส่วนหลัก ดังนี้ เนื้อร้อง (Lyrics):...