June 29, 2026

คนทำดนตรี คือคนบ้า ที่ถูกมองข้าม ในอุตสาหกรรมดนตรี เครดิตและมูลค่าส่วนใหญ่มักจะถูกเทไปที่ “เนื้อร้อง” และ “ทำนองหลัก” (Vocal Melody) เสมอ ในขณะที่คนทำดนตรีหรือโปรดิวเซอร์กลับถูกมองเห็นน้อยมาก และคนที่จมหายไปในความมืดมิดที่สุดก็คือ Sound Engineer ที่คนฟังทั่วไปแทบไม่รู้เลยด้วยซ้ำว่าพวกเขาทำหน้าที่อะไรในเพลง วันนี้เราจะมาขยับขยี้เรื่องนี้ผ่านตัวเลขและความเป็นจริงในการทำงานกันครับ ตัวเลขที่โชว์นี้เป็นตัวเลขที่คิดขึ้นมาเพื่อให้เห็นภาพกันง่าย ๆ หน่อยว่า แต่ละคนมองเพลงหนึ่งเพลงไม่เหมือนกัน โดยจะขอปรียบเทียบสัดส่วนความสำคัญขององค์ประกอบเพลงผ่าน 3 มุมมอง 1. มุมมองของผู้ฟังที่เสพเนื้อร้องเป็นหลัก (Lyric-Oriented) คนฟังกลุ่มนี้ (ซึ่งเป็นคนส่วนใหญ่ในตลาด) จะมองเห็นโครงสร้างเพลงเป็นแบบนี้: 2. มุมมองของผู้ฟังระดับสากล/ภาพรวม (Music-Oriented) คนกลุ่มนี้จะเสพดนตรีแบบเป็นธรรมและไม่โรแมนติไซส์เนื้อร้องจนเกินไป: 3. สัดส่วนหน้างานและความเหนื่อยในการผลิตจริง (The Reality of Production)...

มือกลองที่อยากเป็น Producer จากคนคุมจังหวะ สู่คนที่คุมทั้งเพลงได้ บทความนี้จะพามารู้จักกับ ภุชงค์ บางเลี้ยง นักเรียนจาก Very Cat Sound ที่เดิมทีเติบโตสายดนตรีมาจากการเรียนเอก Perform ตีกลองและทำเป็นอาชีพโดยตรง เขาเคยคิดว่าชีวิตนี้คงไม่ต้องการอะไรไปมากกว่าการเล่นกลองตามผับตามบาร์ จนกระทั่งวันหนึ่งที่เขาเริ่มอยากมีเพลงเป็นของตัวเอง อยากข้ามกำแพงจากการเป็นคนคุมจังหวะ สู่การเป็น Music Producer ที่สามารถควบคุมและดีไซน์ทิศทางของเพลงได้ทั้งหมด มาดูกันครับ จุดเริ่มต้น ช่วงเริ่มต้น ภุชงค์ลองผิดลองถูกทำเพลงด้วยตัวเองผ่านโปรแกรม Cubase และศึกษาเองจาก YouTube แต่งเพลงโดยใช้คอร์ดพื้นฐานทั่วไป แต่ผลลัพธ์ที่ได้กลับจืดชืด ขาดสีสันจนมักจะเกิดคำถามในใจเสมอเวลาฟังเพลงของคนอื่นว่า ทำไมเพลงนั้นใช้คอร์ดแปลก ๆ เติม Tension หรือหยิบคอร์ดยืม คอร์ดนอกคีย์ (Borrow Chords) มาใช้ได้อย่างกลมกล่อมน่าทึ่ง...

เพลงหนึ่งเพลง ไม่ได้มีแค่เนื้อร้องกับทำนอง ในอุตสาหกรรมเพลง เรื่องลิขสิทธิ์เป็นเรื่องหนึ่งที่คนทำเพลงควรจะรู้และเข้าใจประมาณหนึ่ง เพราะหลายคนเข้าใจผิดว่าพอพูดถึงเพลงจะอ้างอิงแค่ลิขสิทธิ์เนื้อร้อง และ ลิขสิทธิ์ทำนองเท่านั้น แต่จริง ๆ แล้วในเพลงหนึ่งเพลง ไม่ได้มีแค่เนื้อร้องกับทำนอง แล้วมันมีอะไรบ้าง มาดูกันครับ ก่อนจะพูดกัน (ในทีนี้จะขอละเว้นลิขสิทธิ์ฝั่งเทคนิคอย่าง ลิขสิทธิ์การบันทึกเสียง หรือลิขสิทธิ์สิ่งบันทึกเสียงออกไปก่อน) โดยในอดีตตอนที่เริ่มร่างกฎหมายลิขสิทธิ์ขึ้นมา เพลงส่วนใหญ่ยุคนั้นยังเป็นดนตรีบรรเลงหรือเพลงคลาสสิกที่มีแต่ตัวโน้ตและทำนองเพียงอย่างเดียว พอต่อมาเริ่มมีเพลงร้องเกิดขึ้น กฎหมายจึงได้เพิ่มคำว่า “เนื้อร้อง” เข้ามาคู่กับ “ทำนอง” ซึ่งในยุคโบราณที่ดนตรียังไม่มีความซับซ้อน โมเดลนี้อาจจะครอบคลุม แต่ในอุตสาหกรรมดนตรียุคปัจจุบัน บริบทของการสร้างสรรค์บทเพลงมันแตกแขนงและซับซ้อนไปไกลเกินกว่าคำจำกัดความเดิม ๆ มาก นิยามที่แท้จริง: 3 องค์ประกอบหลักที่ถูกมองข้าม เพื่อไม่ให้เกิดความสับสนในการสื่อสาร เราจำเป็นต้องแยกแยะโครงสร้างเพลงที่แท้จริงออกเป็น 3 ส่วนหลัก ดังนี้ เนื้อร้อง (Lyrics):...

แผนผัง อัพ LEVEL สู่อาชีพ Music Producer หลายคนที่อยากทำเพลงเป็นอาชีพมักจะสับสนว่าเราต้องเริ่มจากตรงไหน ต้องเล่นดนตรีเก่งระดับเทพ หรือต้องแต่งเพลงให้ได้ก่อนรึเปล่าถึงจะเป็น Music Producer ได้ วันนี้เรามาไขคำตอบผ่านผังที่ Verycatsound ทำให้เห็นภาพกันง่าย ๆ (ดูตามคลิปได้เลย) ถ้าเปรียบสายงานโปรดิวเซอร์เหมือนการเล่นเกม RPG แนววางแผนอย่าง Final Fantasy Tactics (และขอยืม Ref มาทำผังครั้งนี้ด้วย) มันคือการสะสมค่าประสบการณ์ (Exp) ในสายอาชีพนั้น เพื่อขยับอาชีพไปให้ลึกขึ้นในสายเดิม หรือจะข้ามสายอาชีพใกล้เคียง(ทั้งนี้เรื่องชั่วโมงบินในแต่ละสาย จะขอใส่ไว้พอสนุก ๆ อย่ายึดติดมาก) โดย Music Producer จะต้องใช้ทักษะจากหลาย ๆ สายในระดับที่เหมาะสมมารวมกัน...